KSZTAŁCENIE USTAWICZNE
dr n. farm. WOJCIECH MUSIAŁ
PUNKTY ZA KLIKANIE
Jakich szkoleń farmaceuci naprawdę potrzebują
Czasy pandemii uczyniły e-learning jedną z podwalin kształcenia w XXI wieku. Jakie efekty przyniosły pandemiczne rozwiązania w edukacji, wie każdy, kto ma dziecko w szkole podstawowej czy średniej. Wiedzą też studenci i nauczyciele akademiccy. Wiedzą wszyscy, chociaż, śmiem twierdzić, że z konsekwencji zastosowania systemowego takich narzędzi w edukacji przez niemal dwa lata większość nie zdaje lub nie chce zdawać sobie sprawy.
Na każdego farmaceutę ustawa o zawodzie farmaceuty nakłada obowiązek wręcz ustawicznego, spiętego w ramach czasowych kształcenia się. Okres rozliczeniowy, przypomnę, to 5 lat. Nie jest to jakiś wyjątkowy obowiązek, bo podobne rozwiązania prawne obejmują wszystkie zawody zaufania publicznego. W przypadku farmaceutów należy wykazać się nie wiedzą czy umiejętnościami, ale uzyskaniem 50 punktów „twardych” i tej samej ilości „miękkich”. O twardości tudzież miękkości punktów edukacyjnych za chwilę. Niedopełnienie obowiązku edukacyjnego skutkować może brakiem zgody wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego na objęcie funkcji kierownika apteki.
Samorząd zawodowy farmaceutów ma obowiązek sprawowania pieczy nad edukacją podyplomową farmaceutów. Z drugiej strony ustawa o zawodzie farmaceuty uczyniła z izb aptekarskich wydmuszkę w sprawach dotyczących objęcia stanowiska kierownika apteki. Obecnie właściwa okręgowa rada aptekarska wyraża jedynie opinię „w przedmiocie spełniania warunków pełnienia funkcji kierownika apteki”, wskazanych w ustawie Prawo farmaceutyczne, w tym obowiązku ustawicznego rozwoju zawodowego. Wyłącznie od oceny wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego zależy, czy dany kandydat może, czy nie może pełnić funkcji kierownika apteki.
Moim zdaniem ustawa o zawodzie farmaceuty jest bublem pisanym na kolanie, w żaden sposób nie spełniającym funkcji, jakich farmaceuci od niej oczekiwali. Rola samorządu zawodowego została znacznie ograniczona w procedurze akceptacji kandydata na kierownika apteki, chociaż ustawowo ma obowiązek sprawowania pieczy nad wykonywaniem zawodu. Obecnie dzięki przyjętym rozwiązaniom prawnym nie jesteśmy informowani przez kandydatów na kierowników ani o ilości personelu fachowego zatrudnionego w aptece, ani o miejscach pracy, w których kandydat na kierownika wykonuje zawód. A warto wiedzieć, że przed wejściem w życie ustawy o zawodzie mieliśmy kandydatów pracujących na pełny etat w dwóch aptekach oddalonych od siebie o ponad 150 kilometrów, a nawet takich, którzy deklarowali czas pracy przekraczający ramy dobowe. I tu być może kryje się tajemnica, dlaczego przy malejącej liczbie aptek nie zwiększa się znacząco obsada farmaceutów w aptekach istniejących. Na efekty ograniczenia udziału izby aptekarskiej w opiniowaniu kandydata na kierownika apteki nie trzeba było długo czekać. Wielkopolski Oddział Narodowego Funduszu Zdrowia informuje, że na 14 przeprowadzonych czynności sprawdzających, w których stwierdzono nieprawidłowości w realizacji recept lekarskich w 2022 r., siedem dotyczyło jednoczesnej realizacji recept w dwóch, a nawet trzech miejscach oddalonych od siebie nawet o 30- 50 km.
Zdecydowanie popieram kształcenie się i podnoszenie kompetencji zawodowych przez całe życie. Niezależnie od wykonywanego zawodu. Ale podkreślam, że jest różnica między nauką, studiowaniem wiedzy, analizowaniem faktów i wyciąganiem wniosków a zbieraniem punktów. Tymczasem aptekarze zostali zmuszeni właśnie do takiej praktyki! Ich wiedza czy doświadczenie zawodowe w aptekach ogólnodostępnych ani nie niosą za sobą wzrostu kompetencji, ani nie mają wpływu na dochody. Uposażenie aptekarzy ciągle zależy wyłącznie od obrotu generowanego przez aptekę.
Mając trochę wolnego czasu, a raczej niewielki dorobek punktowy, postanowiłem podwyższyć swoje kompetencje dzięki szerokiej ofercie szkoleń internetowych. Tym bardziej że benzyna droga i dojazdy kosztowne, o czasie wolnym nie wspominając. Poszukiwania kursów zacząłem w przeglądarce i już po niedługim czasie zauważyłem, że prym w tym sposobie kształcenia farmaceutów wiedzie jedna z uczelni. Wystarczy znany każdemu proces logowania: login, hasło, numer PWZ. I już po chwili mogłem przystąpić do podnoszenia swoich kompetencji. Z oczywistych powodów pominę szczegóły pozwalające na łatwą identyfikację portalu czy szkolenia. Artykuł nie zawiera lokowania produktu.
Z „karty dań” płatnych i bezpłatnych na entrée wybrałem zestaw „szkolenia bezpłatne”. Zacząłem ambitnie od punktów „twardych”. Osobiście uważam, że na twardo lub miękko to może być jajko, ale skoro ustawodawca przy braku zdecydowanego sprzeciwu Naczelnej Izby Aptekarskiej (ukłony dla moich ulubieńców) ten absurdalny podział zostawił, to niech tak będzie. Na początek obowiązkowe szkolenie produktowe, czyli poprzedzona banalnymi informacjami z podstaw farmakoterapii, których poziom merytoryczny nie pozwoli studentowi na wybronienie się z jakiegokolwiek kolokwium, czyli opowieść w stylu: dlaczego mój długopis jest nie lepszy, ale NAJLEPSZY ze wszystkich. Przerzuciłem szybciutko slajdy udowadniające, że mój kolor niebieski jest lepsiejszy od innego niebieskiego i że mój szczególny długopis z grafomana zrobi Wieszcza.
I wtedy otworzyła się przede mną część druga szkolenia. Nazwijmy ją merytoryczną. Prosta w przekazie, niezawierająca skomplikowanych treści. Właściwie niewykraczająca poza informacje wytłuszczone w kompendium farmakoterapii. Jednak po zaabsorbowaniu treści szkolenia zerknąłem do podręcznika farmakologii i farmakoterapii zakupionego niedawno za spore pieniądze. Myślę, że każdy z czytających domyśla się, co chcę napisać, więc na przekór ujmę to tak: Hamlet czy omlet? Brzmi podobnie, ale w szczegółach jest różnica. Dyskomfort, jaki poczułem, nie wynikał jednak wyłącznie ze wspomnianego wyżej omleta. Zerknąłem na dołączone do szkolenia informacje, z których wynikało, że trwa ono kilka godzin. A według moich obliczeń na przejrzenie prezentacji poświęciłem 20 minut. Nie wiem, ale być może trafiłem na jakąś dziurę w czasoprzestrzeni… Niezależnie od przyczyn tej rozbieżności czasowej postanowiłem przystąpić do testu zaliczeniowego.
Drżącą ręką kliknąłem LPM. Na ekranie pojawiła się informacja, że mam tylko jedną próbę. Przyjąłem to mężnie. I wtedy sięgnąłem po okulary. W pewnym wieku zaczyna się problem ze wzrokiem. Przyznaję, że jeszcze sobie bez okularów nieźle radzę, ale w tamtej chwili musiałem się upewnić, że widzę dobrze. Otóż czas na rozwiązanie testu składającego się z 20 pytań zamkniętych wyznaczony został na 24 GODZINY. I tu słowo komentarza. W przypadku jakiegokolwiek egzaminu testowego jasno musi być zdefiniowany zakres, sposób i czas trwania zaliczenia. Jeśli dobrze pamiętam, przy teście jednokrotnego wyboru z pytaniami zamkniętymi na jedno pytanie przewiduje się nie więcej niż dwie minuty. Warto się chyba zastanowić, czy mamy do czynienia z kpiną, czy może szyderstwem z farmaceutów. Czy też może cynicznym, akceptowanym przez farmaceutów podejściem do niezbyt mądrych przepisów dotyczących szkoleń? Niech każdy sobie sam na te pytania odpowie. Dla mnie takie podejście jest żenujące. I trudno oczekiwać, że jeżeli je akceptujemy, to traktowani jesteśmy jako grupa zawodowa mało poważna i niekompetentna, z którą nie warto rozmawiać. Co na każdym kroku potwierdzają swą postawą politycy i rządzący.
Przejdźmy jednak do samego testu. I tu wracam do szkolenia produktowego. Z 20 pytań testowych aż 8 wiązało się z informacjami z tego szkolenia! Tylko 12 odnosiło się do weryfikacji wiedzy fachowej (a raczej jej podstaw), której właściwe szkolenie było poświęcone. Rozwiązanie całego testu zajęło mi 20 minut. A trudność sprawiły mi pytania produktowe. Okazało się jednak, że nie jest to problem. Wystarczyło w sąsiednim oknie otworzyć kolejny raz stronę „szkoleniową” i przejrzeć dokładnie slajdy. Limit zaliczenia – 60 proc. W ten sposób w ciągu niespełna godziny moje konto edukacyjne wzbogaciło się o sporo (nie podam ile) „twardych” punktów edukacyjnych. Co przy opiniowaniu na stanowisko kierownika mnie jako osobie z Prezydium Wielkopolskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej ma dać informację, że kandydat wypełnia obowiązek edukacyjny.
Zachęcony sukcesem przeszedłem do kolejnego „dania”. Mój wybór padł na szkolenie za punkty „miękkie”. Część pierwsza poszła średnio. Okazało się, że odpowiedź w teście, którą zaznaczyłem na podstawie prezentacji wyświetlonej w drugim okienku, uznana została za błędną. Widać sam autor nie wie, co jest prawdą, a co fałszem. Nie wnikałem w to jednak ciągle głodny wiedzy. Tym bardziej, że pierwszą część testu miałem zaliczoną. Przerzuciłem slajdy, z których nie dowiedziałem się niczego nowego i przystąpiłem do testu. Komputer, chyba nie wierząc w możliwości percepcji farmaceuty, dawał mi dobę na uporanie się z dziesięcioma pytaniami. Ja uporałem się z nimi w 10 minut.
Moje konto wzbogaciło się o kolejne punkty. Ponieważ byłem już w „ciągu edukacyjnym”, postanowiłem zacząć kolejne szkolenie. Tak w charakterze deseru, by nie wychodzić poza nomenklaturę kulinarną. Też wybrałem danie na miękko. Stwierdziłem jednak, że skonsumuję je szybko, nie zostawiając sobie nic na dzień następny. Przyznam - po prostu byłem zachłanny w zbieraniu punktów edukacyjnych! Zaryzykowałem od razu przystąpienie do testu, na co ekran komputera zareagował stanowczym protestem. Postanowiłem nie ustępować i przechytrzyć maszynę. Otworzyłem prezentację i od razu przewinąłem do ostatniego slajdu. Udało się! Test stanął przede mną otworem. Zdecydowałem się zawstydzić samego siebie i pobić rekord 10 minut. I pochwalę się: odniosłem sukces! Test rozwiązałem w 4 minuty. Punkty na koncie, czas na kolejne szkolenie za punkty „miękkie”. Po części produktowej otworzyłem właściwe szkolenie, a w sąsiednim oknie test. Wypełniłem go w kilka minut. I pojawił się u mnie niepokój. Certyfikatu nie było. Chwilę mi zabrało zorientowanie się w przyczynie. Otóż właściwe szkolenie utknęło na pierwszym slajdzie. Trzeba było przeklikać slajdy do końca, aby pobrać certyfikat.
Jak się łatwo domyślić, do rozwiązania testów ze szkoleń za punkty „miękkie” wystarczy wiedza posiadana, a nie nabyta ze szkolenia. Tylko w nielicznych miejscach można, jeśli ktoś celuje w 100 proc. (przypomnę, że wystarczy 60 proc.), skorzystać z „materiałów źródłowych” kursu.
Do końca czasu, który tego dnia przeznaczyłem na e-edukację, zostało mi około 20 minut. Ale pobudzony sukcesem zerknąłem na inną stronę internetową. I wybrałem z ciekawości pierwsze z brzegu szkolenie za punkty „miękkie”. Zachęcony informacją, że mam aż trzy podejścia, spróbowałem raz jeszcze zacząć od testu. Tym razem się udało. Bez zaglądania w prezentację. Zaznaczyłem odpowiedzi, wysłałem. Wynik pozytywny. Kolejny certyfikat. Tym samym zostało mi jeszcze sporo czasu na posprzątanie biurka. I tak w ciągu niespełna trzech godzin, z doskoku, udało mi się zdobyć kilkanaście punktów edukacyjnych.
Następnego dnia ciekawy, jak wyglądają szkolenia płatne, zmieniłem jadłodajnię. Analizując ofertę e-learningu w Internecie, zauważyłem, że jest ona w miarę przystępna cenowo. A co ważne, oferuje trochę więcej „twardych” punktów niż szkolenia bezpłatne. Właściwie za kwotę kilkuset złotych można zgarnąć całą pulę w granicach 50 punktów „twardych”, co świadczy, jak uważa ustawodawca, o naszym wzmożonym wysiłku włożonym w samokształcenie. Podsumowując: dobry obiad dla czteroosobowej rodziny to właściwie 5 lat „żmudnej edukacji” w ramach szkoleń ustawicznych. Cena, trzeba przyznać, niewygórowana.
Dla rozgrzewki zacząłem jednak od „miękkich” punktów za free. Zabawa, jak opisałem wyżej, z jedną różnicą - prezentacja produktowa była w formie filmu trwającego kilka minut. Nie sposób go było szybko przewinąć do końca. W związku z tym musiałem te kilka minut odczekać. Na szczęście dźwięk dało się wyciszyć, a tym samym nie musiałem wysłuchiwać „opowieści komiwojażera”. Reszta przebiegła według opisanego wyżej schematu.
Właściwe szkolenie za punkty „twarde” stanęło przede mną otworem po zaksięgowaniu należności. W dobie Internetu zajęło to tylko kilka minut. I tu zdziwienie. Szkolenie, które w zamyśle autora trwać miało 10 godzin, składało się z tekstu, który zawrzeć można było na około 20 stronach formatu A4. I niczym jakościowo nie różniło się od darmowych. Płacąc za wiedzę, żądam tego, co jest podstawą studiowania tejże wiedzy: faktów, rozmowy, dyskusji, podsumowań, wniosków. Chyba nie jest to za wiele? A wzmiankowany kurs, poza podstawowymi informacjami z zakresu farmakologii ogólnej, nie zawierał ŻADNYCH informacji dodatkowych, popartych aktualną wiedzą, chyba że uznać za takie interakcje soku z grejpfruta. Jako że o teorii względności mam nikłe pojęcie, nie będę zagłębiał się w fenomen, jakim dla mnie jest przewidzenie przez autora 10 godzin na przeczytanie 20 stron tekstu. Do testu zaliczeniowego nie będę się odnosił, gdyż wyglądał tak, jak wyżej już opisałem. Poza jedną uwagą – portal dawał możliwość NIEOGRANICZONEGO czasu na jego rozwiązanie. Ja w trochę ponad pół godziny zyskałem kolejne 20 proc. wymaganych punktów „twardych”. Skomentuję tak: kilkadziesiąt złotych mogłem lepiej spożytkować.
Idąc za ciosem, postanowiłem jeszcze zawalczyć o darmowe punkty „twarde”. Wybrałem inną platformę, na której nie było szkoleń produktowych. Włączyłem prezentację i od razu przeszedłem do testu. Dlaczego? Otóż wzmiankowane szkolenie, przez „szkolącego” wyceniane na grubo ponad pięć godzin, składało się z kilku plików tekstowych. Wspomnę tylko, że była to krótka powtórka z jednego z przedmiotów (nazwy nie wymienię) okraszonego szczegółowymi, zupełnie nieprzydatnymi danymi (typu nazwa dokładna białka czy enzymu). Test rozwiązałem w pół godziny. Tym razem przyjąłem strategię szukania w tekście słów kluczy obecnych we wszystkich pytaniach testowych (oczywiście zamkniętych, jednokrotnego wyboru). Tak w niecałą godzinę przebrnąłem przez kilkugodzinny (w mniemaniu autora) kurs i zyskałem kolejne punkty edukacyjne.
Z ciekawości przejrzałem jeszcze kilka innych kursów „miękkich” i „twardych”. Niczym nie odbiegały one od opisanych wyżej. Z uwzględnieniem zawartych w nich miejscami sprzecznych ze sobą czy „dyskusyjnych’ informacji. Jak na przykład przeciwstawnych w tej samej prezentacji informacji dotyczących ośrodkowego działania jednej z substancji dostępnych bez recepty, a stosowanej często celem odurzania się. I jeszcze raz zaznaczę: w ŻADNYM przypadku kurs sposobem przygotowania nie wybiegał poza odsłuchanie czy przeczytanie gotowego tekstu.
Z pewną nadzieją zapisałem się na webinar – „na twardo”. I tu miłe zaskoczenie – była to jedyna werbalna forma zajęć. Prowadzona ciekawie przez specjalistę – lekarza. Bazowała na wiedzy praktycznej i - co dało się zauważyć - bardzo dużym doświadczeniu zawodowym. Słuchałem z prawdziwą przyjemnością. Co ważne, była to też jedyna forma szkolenia, w której można było zadawać pytania i uzyskać na nie odpowiedź. Po trosze dobry nastrój prysł, gdy okazało się, że test zaliczeniowy składał się z kilku zaledwie prostych pytań. Po jego zaliczeniu zadałem sobie trud odszukania odpowiedzi na pytania w Internecie. Ich znalezienie zajęło zaledwie kilkanaście minut. Wniosek, jaki się nasuwa, jest oczywisty. Wystarczy się zapisać na webinar i w odpowiednim momencie przyłączyć do wydarzenia. Nie trzeba jednak w nim aktywnie uczestniczyć, słuchać, notować czy robić print screenów prezentacji. Można więc w czasie webinaru obejrzeć film, pograć w grę czy poczytać gazetę. Ważne, żeby w tle „grało”. To jedyna przepustka do testu. A odpowiedzi na pytania testowe, na które organizator webinaru daje kilka dni, znajdzie się bez trudu w przeglądarce.
A teraz już zupełnie na poważnie. Czy korzystacie z takiej oferty? Proszę się nie krępować. Powiem wprost, bylibyście niepoważni, gdybyście takie okazje przepuścili! Przy obecnym systemie funkcjonowania apteki, w którym nasza wiedza nie przekłada się na zarobki, tylko ktoś bardzo wierzący w świetlaną przyszłość farmaceuty, o której baja prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej i jego świta, wydawać będzie pieniądze i poświęcać czas na profesjonalne szkolenia. Nie wiem, jak jest w innych izbach, ale my w Wielkopolskiej Okręgowej Izbie Aptekarskiej doskonale sobie zdajemy sprawę z farsy, jaką jest obowiązek ustawicznego kształcenia w sytuacji, w której aptekarze się znajdują. I proszę pamiętać - nie czynimy z tego nikomu zarzutu, że w ciągu tygodnia zbiera certyfikaty na 50 punktów! Tu ciekawostka, a raczej norma – większość, podkreślam, większość kandydatów na kierowników (w zasadzie tylko oni muszą wykazać się dorobkiem edukacyjnym), ale domniemywam, że i wielu pozostałych farmaceutów, zdobywa te punkty do wymaganej granicy. Co potwierdza moje założenie, że ta karuzela kręci się wokół punktów, a nie podnoszenia kwalifikacji czy pogłębiania wiedzy.
Nie rzecz jednak w ilości punktów, choć dla świętego spokoju każdego farmaceuty są one ważne. Chodzi mi o sposób, w jaki można je zdobywać. Jeśli za darmo można zebrać punkty, to przy braku motywacji – na przykład uzależnienia wynagrodzenia od posiadanej wiedzy, a nie wielkości sprzedaży - nikt nie będzie wydawał pieniędzy, których farmaceuta wiele nie zarabia, na płatne z jego kieszeni szkolenia! Wtrącę, że niedługo, jeśli NRA nadal będzie walczyć o prestiż zawodu z taką skutecznością jak na innych polach, średnie uposażenie aptekarza nie zachęci do pracy w aptece. A przyznajmy, dla farmaceuty wykonującego zawód w aptece ogólnodostępnej o motywację w zakresie podnoszenia kwalifikacji ciężko będzie. Młodzi rezygnują z tej pracy, wybierając inną, atrakcyjniejszą pod względem finansowym, starsi mają nadzieję dotrwać w spokoju do emerytury, a studenci farmacji deklarują (ponad 90 proc.), że w aptekach pracować nie chcą. Takie są twarde fakty.
Przeglądając Internet, znalazłem informacje, że niektórzy pracodawcy oferują farmaceutom niejako „szkolenie się za nich”. Wystarczy podać numer PWZ, a pracodawca „załatwia” szkolenia. A farmaceuta nie musi sobie obowiązkiem edukacyjnym zawracać głowy. Tej informacji nie udało mi się zweryfikować. Nie wiem, czy to tylko przechwałki anonimowych osób, trolling czy fakt. Po moich doświadczeniach z e-learningiem jestem w stanie uwierzyć, że taki proceder też jest możliwy. Jeśli natomiast jest rzeczywistością, to z całym szacunkiem uważam to za grubą przesadę, a osoby z tej formy kształcenia korzystające za farmaceutów pozwalających robić z aptekarzy durni i nieudaczników.
Proszę też zauważyć, że żadne inne formy samokształcenia, oprócz narzuconych niejako z góry, które chcielibyśmy uprawiać, nie są punktowane! I oczywiście nie chodzi mi tu o kurs gotowania czy sternika jachtowego. Podam przykład. Jeżeli aptekarz prowadzić będzie ciąg wykładów, dajmy na to z farmakologii, dla studentów na studiach pielęgniarskich, będzie tym samym podlegać regularnej kontroli organów odpowiedzialnych za jakość kształcenia, jak Polska Komisja Akredytacyjna czy Krajowa Rada Akredytacyjna Szkół Pielęgniarek i Położnych. Tematykę zajęć zmuszony będzie aktualizować zgodnie z najnowszym stanem wiedzy. Jednak z tej działalności nie może otrzymać żadnych „twardych” punktów edukacyjnych. Mimo że będzie autorem i prowadzącym zajęcia. Jednak w sytuacji słuchacza czy „czytacza” (e-learning) kursu z tej samej tematyki można zdobyć punkty „twarde”! Po co ten przykład? Otóż chcę wykazać, jaką paranoją są regulacje dotyczące kształcenia ustawicznego, czy jak kto woli, ciągłego. Warto, by każdy farmaceuta wiedział, że tylko wąskiej grupie dano prawo dzielenia punktów przyznawanych za szkolenia, których część co do jakości kwestionuję. Zwracam tylko uwagę, że pracując twórczo (wykłady, pogadanki), czy też korzystając z nowoczesnych podręczników, publikacji wertowanych we własnym zakresie lub uczestnicząc w szkoleniach i kursach organizowanych przez jednostki spoza klucza, NIE uzyska się ani jednego punktu edukacyjnego! A tym samym „nie spełni” obowiązku wymaganego, by być kierownikiem apteki! Podam przykład: kurs pierwszej pomocy obejmujący upadki z wysokości organizowany przez profesjonalny zespół ratowniczy – zero punktów. Kurs z użycia omnipena i automatycznego AED, organizowany przez „uprawnioną jednostkę” – punkty! Analogicznie z innymi zagadnieniami. Nawet najbardziej niedorzeczne szkolenie na poziomie podstawowym, na przykład z zakresu „sterowania wiatrem”, polegające na odczytaniu samemu kilku stron tekstu, sygnowane przez uprawnioną jednostkę, daje punkty edukacyjne. Najbardziej profesjonalne prowadzone przez „nieuprawnionego” punktów nie daje!
Oczywiście są również punktowane profesjonalne drogie kursy prowadzone przez jednostki akredytowane czy izby aptekarskie, ale nie cieszą się jakimś szczególnym zainteresowaniem. I proszę do nich nie włączać kursu dotyczącego pilotażu opieki farmaceutycznej. To oddzielny temat, wokół którego atmosfera robi się coraz gęstsza. Można też wspomnieć o specjalizacjach. Ale ponieważ o dogorywającym powinno się mówić dobrze albo wcale, to ja wybieram wcale.
Cały, nazwę to, cyrk ze szkoleniami ciągłymi przypomina mi trochę reklamy piwa bezalkoholowego i łódki Bols. Nasuwa się refleksja, czy ta zabawa „w durnia” nie odzwierciedla naszej sytuacji zawodowej? My udajemy, że się uczymy, a oni udają, że wiedzą, że się kształcimy. I każdy jest zadowolony. A niektórzy na tym interesie niezłe pieniądze zarabiają. I proszę się nie oburzać. Jak wygląda profesjonalne kształcenie i podnoszenie kwalifikacji zawodowych, wiem. I warto mieć świadomość, że nabór na specjalizacje wśród pracowników aptek ogólnodostępnych jest praktycznie zerowy, a w wielu uczelniach uległ naturalnemu wygaszeniu. Wyjątek chlubny stanowią szpitalnicy i hurtownicy. W tych profesjach podnoszenie kwalifikacji jest niezbędne i wiąże się, taką mam wszak nadzieję, z wyższym uposażeniem. W aptekach ogólnodostępnych nasza wiedza nie przekłada się na zarobki. Z ciekawości zerknąłem na kilka forów analizujących pracę w aptekach. Nadal dominuje koszyk zakupowy, sprzedaż, normy, a rządzi analfabeta-koordynator. Dodajmy do tego pensje będące już niedługo na granicy płacy minimalnej. A mamy ustawę o zawodzie farmaceuty, która - według narracji NRA - miała odmienić nasz los! Zdaje się, że wielu farmaceutów w to uwierzyło. A jak świetnie ustawa działa, każdy widzi. Nawet wiceprezes NRA salwował się ze swej funkcji ucieczką w biznes.
Naturalną skłonnością człowieka jest tłumaczenie się. Nie chcę jednak, byśmy teraz zaczęli mówić, że gdzie indziej jest podobnie, a sytuacje patologiczne zdarzają się wszędzie. To oczywiście banały. Ja zwracam uwagę na system, w którym utknęliśmy, a który traktuje nas, powiem wprost, jak idiotów!
Nikt mi nie wmówi, że architekt projektujący most, inżynier nadzorujący jego budowę, technik gazownictwa czy mechanik samochodowy może się szkolić w ten sposób! W odróżnieniu bowiem od farmaceuty błąd przy projektowaniu mostu, jego budowie, montażu instalacji gazowej, dokręcaniu koła czy innej czynności niesie za sobą często spektakularne i tragiczne konsekwencje. Aptekarz zaś wykonuje w aptece zupełnie inne absurdalne czynności. Na przykład w obawie przed karami nakładanymi przez NFZ rozważa poprawność zapisu dawkowania, pilnuje podania w raporcie numeru legitymacji ZHDK, poprawności danych w raporcie do Zintegrowanego Systemu Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi itp. A niedługo może będzie jeszcze określał poziom odpłatności leku. W ramach wsparcia i odciążenia zapracowanych lekarzy oczywiście. Jak się ma do tego wiedza fachowa? Odpowiedź nasuwa się sama. Jakby tego było mało, w naszym przypadku to rynek, reklamy, grupy interesów decydują, co jest dla pacjenta/klienta dobre. A suplement „na wątrobę” w mniemaniu większości społeczeństwa działa też na serce i pomaga schudnąć.
W czasach przedcovidowych uczestniczyłem w szkoleniach stacjonarnych. Wspominam je jako okazję do spotkań towarzyskich. Wykładowcy można było zadać pytanie, przeanalizować problem. Te zajęcia, w odróżnieniu od e-learningu, mogły przebiegać wieloma ścieżkami, możliwa była interakcja słuchacz - prowadzący. Pamiętam też bzdury, często niezgodne z elementarną logiką, wygadywane przez przedstawicieli firm przy niemej akceptacji słuchających tych bredni aptekarzy. Pamiętam, jaką irytacją i wstydem napawały mnie wspólnie rozwiązywane wraz z prowadzącymi, przy ogólnej radości sali pełnej farmaceutów, testy. Z zażenowaniem oglądałem walkę o kawę, ciastka i gadżety. Dlatego uważam za jak najbardziej pożądaną obecną formę e-learningu. Zwalnia nas z uciążliwych i kosztownych dojazdów oraz kilkugodzinnego siedzenia na sali. A negatywne, u mnie osobiście, odczucia nie wychodzą poza biurko z komputerem. Czy jednak o takie szkolenia nam, farmaceutom, naprawdę chodzi?
Artykuł opublikowany został w numerze 23 "Farmacji Wielkopolskiej"
Link do numeru: https://www.woia.pl/news/0/4/