OCHRONA FARMACEUTY W APTECE OGÓLNODOSTĘPNEJ
Szanowni Państwo,
informujemy, że z dniem 12 lipca 2022 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne oraz ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty. Nowelizacja ta dotyczy ochrony farmaceuty oraz technika farmaceutycznego podczas lub w związku z wykonywaniem niżej wymienionych czynności w aptece ogólnodostępnej lub punkcie farmaceutycznym.
Od dnia 12 lipca 2022 r. technik farmaceutyczny podczas lub w związku z wykonywaniem w aptece ogólnodostępnej lub punkcie aptecznym czynności, takich jak sporządzanie, wytwarzanie, wydawanie produktów leczniczych i wyrobów medycznych lub czynności pomocniczych przy sporządzaniu i przygotowywaniu preparatów leczniczych, lub innych czynności związanych z produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, wymagających bezpośredniego kontaktu z pacjentem, korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (dalej: Kodeks karny), co oznacza, że określone zachowanie sprawcy przestępstwa popełnione wobec technika farmaceutycznego podczas lub w związku z wykonywaniem przez niego ww. czynności jest zagrożone surowszą karą niż to samo zachowanie wobec innej osoby. Natomiast jeśli w odpowiedzi na ten czyn technik farmaceutyczny dopuści się czynu niedozwolonego (np. użyje przemocy fizycznej), sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Jako przykład można przytoczyć naruszenie nietykalności cielesnej. Zgodnie z art. 222 Kodeksu karnego naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego podczas lub w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3. Jeśli czyn ten wywoła niewłaściwe zachowanie się funkcjonariusza, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia. Natomiast jeśli sprawca narusza nietykalność cielesną innego podmiotu niż funkcjonariusz publiczny, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Ponadto również z dniem 12 lipca 2022 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty, zgodnie z którą farmaceuta podczas i w związku z wykonywaniem w aptece ogólnodostępnej lub punkcie aptecznym czynności, takich jak wykonywanie opieki farmaceutycznej; wydawanie z apteki lub punktu aptecznego produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego; przeprowadzanie wywiadu farmaceutycznego; udzielanie porad farmaceutycznych w celu zapewnienia prawidłowego stosowania produktu leczniczego, wyrobu medycznego lub środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wykonywanie pomiaru ciśnienia krwi; korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego na zasadach określonych w Kodeksie karnym, co – podobnie – oznacza, że określone zachowanie sprawcy przestępstwa popełnione wobec farmaceuty podczas lub w związku z wykonywaniem przez niego ww. czynności jest zagrożone surowszą karą niż to samo zachowanie wobec innej osoby. Natomiast jeśli w odpowiedzi na ten czyn farmaceuta dopuści się czynu niedozwolonego (np. użyje przemocy fizycznej), sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Nowelizacja ta jest odpowiedzią na przypadki napaści farmaceutów w aptekach. W większości podłożem tych ataków była motywacja rabunkowa, ale zdarzały się przypadki, w których agresja wynikała z niezgody na obowiązujące ograniczenia epidemiczne. Nowe przepisy wzmocnią ochronę oraz bezpieczeństwo farmaceutów i techników farmaceutycznych.
Warto zwrócić uwagę, że w stosunku do farmaceutów ustawa nie przewiduje szczególnej ochrony jak dla funkcjonariusza publicznego, przy wykonywania czynności polegających na sporządzaniu i przygotowywaniu leków lub preparatów i produktów leczniczych. Natomiast w przypadku technika farmaceutycznego wymienia „czynności fachowe polegające na sporządzaniu, wytwarzaniu, wydawaniu produktów leczniczych i wyrobów medycznych” (z określonymi wyjątkami). W związku z tym technikowi farmaceutycznemu przysługiwać będzie ochrona przy czynnościach dotyczących sporządzania i wytwarzania produktów leczniczych i wyrobów medycznych, podczas gdy farmaceuta, który wykonuje zawód samodzielnie, z ochrony w tym zakresie nie będzie mógł korzystać. Jednakże zauważyć należy, że czynności takie jak sporządzania i przygotowywania produktów nie odbywają się w miejscu, w którym przewiduje się dostęp dla nieograniczonej liczby osób z zewnątrz i nie są one wykonywane w sytuacji zagrożenia naruszaniem nietykalności, czynnej napaści lub znieważenia (a więc objęte zakresem przepisów art. 223, art. 223 czy art. 226 Kodeksu karnego)[1].
r. pr. Łukasz Świderski
[1] Źródło: senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatekspertyzy/6389/plik/708o.pdf